ข่าวสาร >> โรคที่เกิดจากเครื่องปรับอากาศเป็นอย่างไร และเกิดจากเชื้อแบคทีเรียตัวใด


โรคที่เกิดจากเครื่องปรับอากาศมีชื่อว่า Legionnaires ‘ Disease เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชื่อ Legionella pneumophila   ข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับโรคนี้มีดังต่อไปนี้

LEGIONELLOSIS
(Legionnaire disease; Legionnaire pneumonia) (Pontiac fever)
โรคลีเจียนแนร์, โรคปอดอักเสบลีเจียนแนร์
โรคไข้ปอนเตียก

 

ลักษณะโรค
เป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียเฉียบพลัน มีสองลักษณะที่รู้จักในขณะนี้คือ ลักษณะอาการทางคลินิคชัดเจน และทางระบาดวิทยา ได้แก่ โรคลีเจียนแนร์ (ICD-10 A48.1) และโรคไข้ปอนเตียก (ICD-10 A48.2) ทั้งสองลักษณะมีอาการเริ่มต้นด้วย การเบื่ออาหาร อ่อนเพลีย ปวดกล้ามเนื้อ และปวดหัว ภายในชั่วโมงหนึ่งวัน ไข้จะสูงและมีอาการหนาวสั่น อุณหภูมิมักจะขึ้นสูงถึง 39-400 oซ (102-1050 o) มีอาการไอแห้งๆ ปวดท้อง และอุจจาระร่วงเกิดขึ้นตามมา สำหรับโรคลีเจียนแนร์จะพบเอกซเรย์ปอดมีการอักเสบเป็นปื้นหรือจุดขาวๆ ที่อาจเป็นมากขึ้นจนลามไปกินปอดทั้งสองข้างทำให้การหายใจล้มเหลว อัตราตายจากโรคลีเจียนแนร์ที่รักษาตัวในโรงพยาบาลสูงถึงร้อยละ 39 และจะสูงกว่านี้ในกลุ่มที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ (compromised immunity)
โรคไข้ปอดเตียกมักจะไม่มีอาการของปอดบวมหรือเสียชีวิต ผู้ป่วยจะหายได้เองภายใน 2-5 วัน แม้จะไม่ได้รับการรักษา กลุ่มอาการทางคลินิกชนิดนี้แสดงปฏิกิริยาที่ร่างกายมีต่อแอนติเจนที่สูดหายใจเข้าไป ไม่ใช่เพราะติดเชื้อแบคทีเรีย
การวินิจฉัยต้องอาศัยการแยกเชื้อต้นเหตุ โดยใช้อาหารเพาะเชื้อพิเศษ หรือย้อมสีภูมิคุ้มกันเรืองแสงโดยตรง (direct IF stain) พบเชื้อจากเนื้อเยื่อ หรือน้ำมูก น้ำลาย หรือตรวจพบแอนติเจนของ L. pneumophila   serogroup 1 จากปัสสาวะ ด้วยวิธีภูมิคุ้มกันกัมมัตภาพรังสี (RIA-radiaimmuno assay) หรือโดยการตรวจพบ IFA titer ขึ้นสูงมากหรือมากกว่า 4 เท่า เมื่อเทียบน้ำเหลืองเจาะครั้งแรกกับอีกครั้งห่างกัน 3-6 สัปดาห์

เชื้อก่อโรค
เชื้อ Legionelae   เป็น bacilli ย้อมไม่ค่อยติดสีแกรมลบต้องใช้ cysteine และสารอาหารอื่นในการเพาะเชื้อ ขณะนี้พบ serogroup ของ L. pneumophil 18 กลุ่มแล้ว แต่ serogroup 1 เกี่ยวข้องกับการเกิดโรคนี้มากที่สุด เชื้อที่เป็นวงศาคณาญาติ ได้แก่ L. micdadei,   L. bozemanii,   L. longbeachae,   และ L. dumoffii   เป็นเชื้อที่แยกได้จากผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำที่มีอาการปอดบวม อย่างไรก็ตาม เชื่อ Legionella  ขณะนี้มีอยู่ 35 สายพันธุ์ และอย่างน้อย 45 serogroups

การเกิดโรค
โรคลีเจียนแนร์ไม่ใช่โรคประจำถิ่นหรือเป็นโรคใหม่ ผู้ป่วยคนแรกที่มีบันทึกเป็นเอกสารเกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2490 การระบาดครั้งแรกที่มีบันทึกไว้เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2500 ที่รัฐมินนิโซตา หลังจากนั้นเป็นต้นมาก็พบว่า โรคนี้เกิดขึ้นทั่วทวีปอเมริกาเหนือ รวมทั้งออสเตรเลีย แอฟริกา อเมริกาใต้ และยุโรป แม้โรคจะเกิดขึ้นตลอดปีทั้งแบบประปรายและแบบโรคระบาด แต่ส่วนใหญ่และจะพบในช่วงฤดูร้อนและฤดูใบไม้ร่วง การสำรวจทางน้ำเหลืองพบว่า ประชาชนทั่วไปในกลุ่มที่มีสำรวจประมาณร้อยละ 1-20 มี titer ของภูมิคุ้มกันต่อ L.pneumophila serogroup   1 สูงเท่ากับหรือมากกว่า 1 : 128 สัดส่วนของโรคปอดบวมจากเชื้อ Legionella   ที่ติดมาจากชุมชนจะมีพิสัยระหว่างร้อยละ 0.5-5
โรคลีเจียนแนร์มักเกิดการระบาดในประชากรกลุ่มเสี่ยง โดยมีอัตราติดเชื้อต่ำ (ร้อยละ 0.1-5) ส่วนการระบาดของโรคไข้ปอนเตียกหลายครั้ง จะมีอัตราการติดเชื้อสูงกว่า (ประมาณร้อยละ 95)

แหล่งรังโรค
การสืบสวนทางระบาดวิทยาพบว่า สามารถแยกเชื้อได้จากแหล่งน้ำ ระบบน้ำรอ้น (ฝักบัว) หอระบายความร้อนของระบบปรับอากาศ เครื่องควบแน่นให้ไอน้ำระเหย เครื่องทำความชื้น อ่างน้ำวน เครื่องมือช่วยการหายใจ และน้ำพุสำหรับตกแต่งอาคารสถานที่ต่างๆ นอกจากนี้ยังพบเชื้อจากน้ำประปาท่อร้อนและท่อเย็น น้ำฝักบัวอาบ อ่างน้ำร้อน ลำรางน้ำสาธารณะ บ่อบึงและสระต่างๆ รวมถึงจากดินริมตลิ่งของแหล่งน้ำเหล่านี้ด้วย เชื้อมีชีวิตอยู่ได้ในน้ำประปาและน้ำกลั่นได้เป็นเดือนๆ ส่วนการเกิดโรคลีเจียนแนร์ที่เกิดจากดินหรือการขุดเจาะดิน ยังไม่พบความเกี่ยวพันชัดเจน

วิธีการแพร่โรค
หลักฐานทางระบาดวิทยาสนับสนุนการแพร่เชื้อทางอากาศ ส่วนทางอื่นก็อาจจะเป็นไปได้ แต่ยังไม่อาจสรุปได้

ระยะฟักตัวของโรค

      โรคลีเจียนแนร์ : 2-10 วัน ส่วนใหญ่ 5-6 วัน       โรคไข้ปอนเตียก : 5-66 ชั่วโมง ส่วนใหญ่ 24-48 ชั่วโมง 


ระยะติดต่อของโรค
ยังไม่มีการยืนยันการแพร่ระบาดแบบจากคนสู่คน

ความไวและความต้านทานต่อการรับเชื้อ
อาการเจ็บป่วยมักสัมพันธ์กับอายุที่มากขึ้น (ผู้ป่วยส่วนใหญ่อายุน้อยสุด 50 ปี) โดยเฉพาะผู้ป่วยที่สูบบุหรี่ เป็นเบาหวาน โรคปอดเรื้อรัง โรคไต หรือโรคมะเร็ง และในกลุ่มคนที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ในกลุ่มที่ได้รับยา corticosteroids หรือเพิ่งผ่าตัดเปลี่ยนอวัยวะ สัดส่วนผู้ป่วยชายต่อผู้ป่วยหญิง เท่ากับ 2.5 : 1 มักไม่พบโรคนี้ในกลุ่มคนอายุน้อยกว่า 20 ปี การระบาดหลายครั้งเกิดในกลุ่มผู้ป่วยที่นอนรักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาล การศึกษาแบบ prospective พบว่า ผู้ติดเชื้อ Legionella  ครึ่งหนึ่งจะมีอาการปอดบวมด้วย

วิธีการควบคุมโรค
ก. มาตราการป้องกันโรค :

หอระบายความร้อนต้องเปิดน้ำทิ้งให้แห้งเมื่อไม่ได้ใช้ ขัดถูทำความสะอาดล้างคราบไคลและตะกอน เติม biocides ฆ่าเชื้อรา อย่าใช้น้ำประปาเติมเครื่องช่วยหายใจ ตั้งอุณหภูมิระบบน้ำร้อนให้สูงกว่าหรือเท่ากับ 50 oC เพื่อลดความเสี่ยงต่อการแพร่เชื้อ

ข. การควบคุมผู้ป่วย ผู้สัมผัส และสิ่งแวดล้อม :

  1. การรายงาน : เฉพาะในบางพื้นที่ของประเทศสหรัฐอเมริกา และอีกหลายประเทศแต่โดยทั่วไปแล้วไม่ใช่โรคที่ต้องรายงาน class B
  2. การแยกผู้ป่วย : ไม่จำเป็น
  3. การทำลายเชื้อ : ไม่จำเป็น
  4. การกักกัน : ไม่จำเป็น
  5. การให้ภูมิคุ้มกันแก่ผู้สัมผัส : ไม่มี
  6. การสอบสวนผู้สัมผัสและแหล่งโรค : ค้นหาผุ้สัมผัสที่บ้านหรือที่ทำงานหาผู้ป่วยเพิ่มเติม จากสิ่งแวดล้อมเดียวกัน ติดตามผู้ป่วยเดี่ยวที่ยืนยันการติดเชื้อขณะรักษาในโรงพยาบาล เริ่มการสืบสวนหาแหล่งแพร่เชื้อในโรงพยาบาล
  7. การรักษา : ยาที่ใช้ตัวแรก คือ erythromycin ยาปฏิชีวนะตัวใหม่ๆ เช่น macrolides, clarithromycin และ azithromycin อาจจะใช้ได้ อาจใช้ rifampicin ร่วมด้วยแต่อย่าใช้ยาตัวนี้โดดๆ fluoroquinolones ก็ใช้ได้แต่อยู่ในวงจำกัด, penicillin, cephalosporins และกลุ่ม aminoglycosides ก็ใช้ได้ผลดี

      ค. มาตรการเมื่อเกิดการระบาด :
ค้นหาแหล่งแพร่เชื้อร่วมในหมู่ผู้ป่วย และแหล่งแพร่เชื้อ จากสิ่งแวดล้อม การทำลายเชื้อในแหล่งต้องสงสัยด้วยคลอรีนหรือด้วยน้ำร้อนจัดก็ได้ผลดี

ง. ความเสียหายที่อาจจะเกิด :
ไม่ทราบ

จ. มาตรการควบคุมโรคระหว่างประเทศ :
ไม่มี

Tags:


เรื่องนี้ถูกเปิดอ่าน: 2,179 views ครั้ง
มีการแสดงความคิดเห็น: ไม่มีความคิดเห็น

ข่าวสาร


ลิงก์เพื่อนบ้าน













ที.โอ อิเลคทริค
ที่อยู่ 82/63 หมู่ 20 ซ . 3/2 ม. สุธาวี ต. บางพลีใหญ่ อ. บางพลี จ. สมุทรปราการ 10540
Tel: 0815510219 / 02-7554020 ID-LINE: to-electric
บริการล้างแอร์บ้าน, รับล้างแอร์, ร้านล้างแอร์บ้าน, ล้างแอร์ราคาถูก